Galeria Rzemiosła Artystycznego

Lokalizacja:
Gmach Główny
Rodzaj wystawy:
wystawa stała


Kabaret do przypraw, Czechy, ok. poł. XIX w., szkło dwuwarstwowe, miedź srebrzona
Torebka pancerzowa, Austria, Wiedeń, pocz. XX w., srebro kute, wytłaczane, odlewane
Komplet do napojów, Polska, pocz. XX w., szkło trawione

     Na pierwszą część wystawy składają się zabytki /w większości z XIX w./ reprezentujące różne dziedziny rzemiosła artystycznego. Typowymi przykładami mebli  z 1. poł. XIX stulecia są m.in. biedermeierowskie krzesła i fotel z charakterystycznym „wachlarzowym” oparciem; ważnym elementem wystroju mieszczańskiego wnętrza był zegar w drewnianej obudowie w kształcie antycznego portyku. W serwantce, na kątówce, komodzie i stołach eksponowane są  wyroby ceramiczne, m. in. XIX w.  angielskie naczynia fajansowe oraz stołowa porcelana z 2. poł. XIX w. pochodząca z wiedeńskiej, niemieckiej i czeskiej wytwórni.
W specjalnej gablocie prezentowane jest zabytkowe szkło stołowe i pamiątkowe, wykonane zarówno z bezbarwnego szkła kryształowego, jak i barwione w masie, powlekane lub malowane emalią. /m. in. szklanice, pucharki, kieliszki, karafki, paterki/. W okresie biedermeieru (1815- 1848) bardzo popularne stało się tzw. czeskie szkło, które charakteryzowała wyrazista barwa i dekoracja wykonana przeźroczystymi kolorowymi farbami emaliowymi. Ciekawymi przykładami tej dziedziny rzemiosła artystycznego są rubinowa cukiernica z 1840 r. /rodzaj barwienia masy szklanej tlenkiem złota, miedzi/ oraz kabaret do przypraw z czerwonego szkła z typową dla kultury mieszczańskiej dekoracją /motyw czterolistnej koniczyny/ wykonaną białą emalią.
Ekspozycję uzupełniają obiekty z XVIII w., tj. lichtarze a także obrazy przedstawiające martwą naturę malowane techniką olejną na płótnie, desce i blasze miedzianej /malarstwo zachodnioeuropejskie/.
     W drugiej sali wystawiono zespół szkła artystycznego, które przedstawia dość szeroki przegląd różnorodnych form szklarskich i technik stosowanych od XVIII w. do lat trzydziestych ubiegłego stulecia. Obiekty eksponowane w czterech gablotach zostały podzielone ze względu na funkcję, jaką  niegdyś pełniły.  Najstarszym i jednocześnie najcenniejszym obiektem zarówno w szklanej kolekcji, jak i w zbiorach rzemiosła artystycznego jest kielich wiwatowy z nakrywą, datowany na ok. 1740 r. Naczynie ze szkła potasowego o formie barokowego kielicha zdobione jest reliefowym popiersiem Marii Józefy (tzw. pasta szklana). Zabytek reprezentuje wysoki poziom wykonania, którym szczyciły się huty nalibocko-urzeckie.
Niewielką część stanowią damskie ozdoby biżuteryjne i przybory toaletowe ze srebra, wśród których są ciekawe przykłady połączenia szkła z metalem /srebro, mosiądz, stal/; tj. szpile do kapeluszy, flakoniki na perfumy, kolczyki. Interesującym uzupełnieniem jest zbiór srebrnych torebek balowych z okresu od k. XIX stulecia do lat 20. XX w. z ośrodków w Wiedniu, Niemczech, Polsce i Rosji.
Wystawiono także zespół przedmiotów przeznaczonych do użytku domowego, głównie z XIX w., tj. szkło stołowe, przybory toaletowe /flakony na perfumy, etui, naczynia na kosmetyki, lusterka/, a także służące oświetlaniu pomieszczeń: srebrne lichtarze i świeczniki. Na szczególną uwagę zasługuje wiedeńska solniczka z ok. poł. XIX w.; przedmiot o wyszukanej formie, którą tworzy srebrny postument i dwie kielichowate miseczki z barwionego szkła dekorowanego szlifem i malaturą.
     Eksponowane jest również szkło z pocz. XX w., m. in. flakony, wazony, patera, komplet do napojów, wyróżniające się zastosowaniem różnorodnych technik szklarskich oraz oryginalnym secesyjnym zdobnictwem. Z okresu międzywojnia pochodzą m. in. czeskie zestawy do likierów /karafki i kieliszki/ charakteryzujące się zgeometryzowaną, nowoczesną formą i niespotykanym kolorem / łososiowy i szmaragdowy/. Przykładem polskiej sztuki użytkowej utrzymanej w stylistyce Art Deco jest serwis do kompotu i ciasta /barwione szkło tzw. prasowane/ pochodzący z czołowej krajowej huty „Niemen”. Prezentowane szklane zabytki pochodzą z terenów Polski, Czech, Śląska, ale też Austro-Węgier, Rosji i Anglii.

 

Powrót